Jak nauczyć się angielskiej gramatyki na egzamin ósmoklasisty?

Egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego sprawdza między innymi zdolność rozumienia ze słuchu, skuteczność analizy tekstu czy umiejętność stworzenia merytorycznej wypowiedzi pisemnej. Wszystko to wymaga znajomości angielskiej gramatyki, ale zamiast wkuwać definicje poszczególnych czasów i konstrukcji, lepiej postawić na naukę konkretnych struktur w praktyce. W tym artykule zaproponujemy kilka rozwiązań, dzięki którym nauka gramatyki nie będzie biernym czytaniem nudnych tabel, ale stanie się aktywną pracą z żywym językiem.

Jaka gramatyka jest obecna na egzaminie ósmoklasisty?

Co oczywiste, sama lista struktur gramatycznych nie wystarczy, by dobrze przygotować się do egzaminu. Ma on bowiem sprawdzać umiejętności radzenia sobie z naturalnym językiem, a nie odpytywać z definicji konkretnego czasu czy formuły. Z tego powodu z gramatyki trzeba świadomie korzystać, zwłaszcza przy dłuższej wypowiedzi pisemnej. Jeśli ułożysz zdanie z dobrym słownictwem, a jednocześnie użyjesz niepoprawnego czasu, osoby albo szyku wyrazów, komunikat stanie się niezrozumiały.

W praktyce powinieneś dobrze rozumieć czasy Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Continuous oraz Present Perfect. Przydają się też podstawowe sposoby mówienia o przyszłości, takie jak „will” i „be going to”. Do tego dochodzą chociażby czasowniki modalne, stopniowanie przymiotników, zaimki, przysłówki, a także rzeczowniki policzalne i niepoliczalne. Choć lista wydaje się dość obszerna, w rzeczywistości nie masz się czego obawiać. Egzamin opiera się jedynie na zadaniach zgodnych z podstawą programową dla szkoły podstawowej, dlatego jeśli angielski na lekcjach nie stanowił dla ciebie problemu i uczyłeś się systematycznie, poradzisz sobie również tutaj.

Jak przełożyć teorię na praktykę?

Dla wielu uczniów ważne są kolorowe notatki, szczegółowe tabele czy nauka setek odmian słówek. Taka strategia daje poczucie sprawczości, bo przecież posiadasz rzetelnie przygotowany materiał i spędzasz nad nim po kilka godzin każdego dnia. Z kolei w zadaniach egzaminacyjnych będziesz musiał samodzielnie ułożyć pytanie, przekształcić zdanie albo napisać poprawny list. W skutecznym planie nauki teoria powinna więc stanowić jedynie punkt startowy, od którego przejdziesz do ćwiczenia praktycznych umiejętności.

Najpierw możesz próbować zrozumieć zasadę na konkretnych przykładach, potem użyj jej w kilku krótkich zdaniach, następnie połącz ją z innymi znanymi ci strukturami, by na koniec, opierając się na właśnie przyswojonej wiedzy, stworzyć krótką wypowiedź pisemną. Dzięki temu zaczniesz postrzegać gramatykę jako użyteczne narzędzie, zamiast widzieć jedynie sztywne formuły z podręcznika.

Jak nauczyć się czasów angielskich?

Bez wątpienia czasy w angielskim są jednym z głównych źródeł stresu, pomimo logicznej struktury i przewidywalnych zasad. Problemem jest tu bowiem odmienne przeznaczenie każdego z nich. Jeden opisuje rutynę, drugi czynności spontaniczne, trzeci używany jest do planowania, a czwarty odnosimy do jednorazowych wydarzeń z przeszłości. By to wszystko okiełznać, najlepiej uczyć się czasów poprzez kontrastowe pary.

Dla przykładu, weźmy Present Simple i Present Continuous. Pierwszego używamy do podawania faktów, stałych sytuacji i upodobań, z kolei drugi służy do opisywania czynności dziejących się teraz i sytuacji tymczasowych. Gdy zaś chcesz opisać zamiary na przyszłość, odpowiednią formę ustalisz na podstawie intencji. „Will” często pojawia się przy spontanicznych decyzjach i obietnicach, a „be going to” przy precyzyjnych planach. Wyposażony w tę wiedzę, możesz przejść do rozwiązywania zadań. Zadaj sobie wówczas trzy pytania: „kiedy dzieje się czynność?”, „czy jest zakończona?” oraz „czy zdanie dotyczy rutyny, doświadczenia, planu, a może skutku?”. W ten sposób twoja praca z arkuszem będzie oparta na realnych przesłankach, a to jest niezbędne przy określaniu właściwego angielskiego czasu.

Jak zaplanować naukę gramatyki przed egzaminem?

Odpowiedź w dużej mierze zależy od tego, ile czasu pozostało do egzaminu. Jeśli masz do dyspozycji trzy miesiące, pierwszy miesiąc możesz w całości poświęcić na uporządkowanie podstaw. Czasy przeszłe, teraźniejsze, przyszłe, stopniowanie, konstrukcja pytań, liczba mnoga i popularne wyjątki. W drugim miesiącu przechodzisz do struktur trudniejszych: zdania warunkowe, strona bierna, mowa zależna i czasowniki modalne. Ostatni miesiąc warto przeznaczyć głównie na pracę z arkuszami i pisanie dłuższych form, gdyż tam wszystkie wcześniejsze wiadomości wykorzystasz w praktyce.

Gdy nie dysponujesz całym kwartałem, skup się na strukturach kluczowych dla wyniku egzaminu. Mowa tu o podstawowych czasach, właściwym szyku zdania, stopniowaniu przymiotników i poprawnych formach czasowników. Pamiętaj też, że najlepiej działa nauka regularna. Lepiej każdego dnia poćwiczyć choćby kwadrans, zamiast siedzieć nad książkami dwie godziny raz w tygodniu. Mózg musi bowiem wracać do materiału jak najczęściej, by wyrobić sobie nawyk automatycznego stosowania konkretnych struktur. W trakcie egzaminu jest to umiejętność kluczowa, gdyż za sprawą ograniczonej liczby minut nie możesz zbyt długo zastanawiać się nad każdym zdaniem.

Jakie są najczęstsze błędy i jak ich unikać?

Nie istnieje oficjalna lista tego typu błędów, lecz wszystkie je łączy dość prosta prawidłowość. Uczniowie tworzą w głowie zdanie po polsku, by zaraz przetłumaczyć je w myślach na angielski. Zapominają przy tym, że angielskie konstrukcje wyglądają zupełnie inaczej.

Przez to niezwykle często dochodzi do pomijania końcówki „s” w czasownikach, jeśli podmiot to trzecia osoba liczby pojedynczej. Drugim popularnym błędem jest niepoprawne konstruowanie pytań. W języku angielskim w pytaniach używamy operatora we właściwej formie, a czasownik wraca do formy podstawowej. Tę zasadę trzeba wyćwiczyć, aż dojdziesz do automatyzmu.

Kolejny błąd dotyczy nieprzemyślanej kolejności wyrazów. W języku polskim szyk zdania bywa stosunkowo elastyczny, natomiast zdania angielskie wymagają przestrzegania ściśle określonego porządku. Warto więc w planie nauki uwzględnić układanie zdań z rozsypanki, by dobrze zapamiętać prawidłową strukturę. Na koniec skupmy się jeszcze na pracy pisemnej. Tam błędy często nie wynikają z braku wiedzy, ale chęci pochwalenia się znajomością skomplikowanych figur językowych. W rezultacie w pracy pojawia się mnóstwo efektownych ozdobników, podczas gdy główny przekaz pozostaje niezrozumiały. W związku z tym skupiaj się na jasnym i prostym przekazie, bez długich i ryzykownych konstrukcji.

Podsumowanie

Angielska gramatyka to nie przeszkoda, która ma utrudniać zdobycie wysokiego wyniku na egzaminie. Jest ona raczej narzędziem, umożliwiającym zrozumienie sensu wypowiedzi i komunikowanie się w sposób przystępny dla odbiorcy. Jeśli pomyślisz o niej w ten sposób, nauka struktur będzie znacznie łatwiejsza. Musisz tylko pamiętać o systematycznej pracy, szlifowaniu praktycznych umiejętności i skupianiu się na tym, co naprawdę istotne.