Matura 2026: podsumowanie zmian i najważniejsze informacje na ostatnią prostą

Matura 2026 zbliża się wielkimi krokami, a dla tysięcy uczniów to ostatni moment, by uporządkować najważniejsze informacje o tym egzaminie. Na szczęście Centralna Komisja Egzaminacyjna nie wprowadziła radykalnych zmian, choć kilka istotnych modyfikacji należy odnotować. W tym poradniku przybliżymy najważniejsze terminy, omówimy zasady dotyczące przedmiotów obowiązkowych, przedstawimy kwestie zapisów oraz odkryjemy najistotniejsze tegoroczne zmiany.

Co nowego w maturze 2026?

Choć sama formuła egzaminu nie uległa zmianie, kilka kwestii warto wyjaśnić. We wrześniu 2024 roku odchudzono bowiem podstawę programową o około 20%, a to ma przełożenie na zakres wiedzy, który weryfikuje matura. W praktyce oznacza to, że zmiany polegają głównie na doprecyzowaniu wymagań i zawężeniu liczby zagadnień. Dodatkowo wśród języków obcych uwzględniono język ukraiński, co poszerza wybór i odpowiada na aktualną sytuację międzynarodową. Niewielkich modyfikacji doczekały się też zasady oceniania poprawności ortograficznej. Nie są one jednak inicjatywą CKE, lecz wprost wynikają z zaleceń Rady Języka Polskiego.

Na koniec warto wspomnieć, że rozszerzeniu uległa lista jawnych pytań na egzaminie ustnym z języka polskiego. Obecnie lista obejmuje 76 pytań, podczas gdy w poprzednim roku było ich 68. Nie trzeba jednak uczyć się ich na pamięć, gdyż znacznie więcej korzyści przyniesie ogólna znajomość motywów literackich. Założeniem matury nadal jest bowiem nie tylko weryfikacja pamięci, ale także rozumienie tekstów, argumentacja, samodzielne rozwiązywanie problemów i umiejętność logicznego wnioskowania.

Kiedy odbędzie się matura?

Sesja główna rozpoczyna się 4 maja. Część pisemna potrwa od 4 do 21 maja, z kolei egzaminy ustne odbędą się między 7 a 30 maja, zgodnie z harmonogramami ustalanymi w szkołach. Wyniki mają zostać ogłoszone 8 lipca, a jeśli konieczna będzie poprawka, odbędzie się ona 24 i 25 sierpnia. Istnieją jeszcze terminy dodatkowe dla osób, które z przyczyn losowych nie mogły podejść do matury w maju. Przewidziano je na czerwiec, a dokładniej od 1 do 16 czerwca.

Szczególną uwagę należy poświęcić pierwszym trzem dniom majowej sesji, bo to właśnie wtedy odbędą się obowiązkowe egzaminy podstawowe w części pisemnej. W pierwszym dniu będzie to język polski, drugiego dnia zaplanowano matematykę, a trzeciego języki obce nowożytne. Pozostałe daty zarezerwowano dla rozszerzeń. Dla przykładu rozszerzony angielski maturzyści napiszą 7 maja, matematykę 11 maja, WOS 12 maja, a ostatni dzień sesji to głównie egzaminy z przedmiotów ścisłych, przeprowadzane w języku obcym.

Jakie przedmioty są obowiązkowe na maturze?

Choć częściowo odpowiedź już padła, kwestia ta wymaga głębszego wyjaśnienia. Żeby uzyskać świadectwo dojrzałości, trzeba przystąpić do obowiązkowych egzaminów pisemnych oraz ustnych. W tej pierwszej kategorii wyróżniamy: język polski na poziomie podstawowym, matematykę na poziomie podstawowym oraz język obcy na poziomie podstawowym. By je zdać, trzeba uzyskać minimum 30% punktów z każdego przedmiotu. Do tego dochodzą jeszcze rozszerzone przedmioty dodatkowe, a każdy zdający ma obowiązek przystąpić co najmniej do jednego takiego egzaminu.

Nic nie stoi na przeszkodzie, by zdawać więcej rozszerzeń, co bywa pomocne wtedy, gdy maturzysta nie wybrał jeszcze kierunku studiów. Z drugiej strony każdy taki egzamin to dodatkowy stres i potrzeba rozłożenia sił. Co prawda tutaj nie mamy progu zdawalności, jednakże nie znaczy to, że można taki arkusz bagatelizować. Jego wynik ma bowiem znaczenie przy rekrutacji na studia wyższe, zwłaszcza w przypadku wyjątkowo obleganych kierunków. Skoro omówiliśmy już część pisemną, możemy przejść do ustnej. W jej przypadku mamy 2 egzaminy: z języka polskiego oraz z wybranego języka nowożytnego, gdzie próg zdawalności również wynosi 30%.

Co trzeba wiedzieć o egzaminie ustnym?

Oprócz wymaganej liczby punktów, warto poznać jeszcze kilka szczegółów w temacie części ustnej. W języku polskim na początku maturzysta ma kwadrans na pracę z wylosowanym zestawem egzaminacyjnym, kiedy to powinien przygotować odpowiedź. Można ją zapisać, lecz niedopuszczalne jest czytanie z kartki. Drugi kwadrans podzielony jest na 2 etapy: prezentacja przygotowanej odpowiedzi oraz pytania egzaminatora. Te ostatnie budzą największy lęk, jednakże realnie nie ma się czego bać. Pytania mają na celu jedynie nakłonić do doprecyzowania szczegółów, które zdający pominął.

Co ciekawe, egzamin z języka obcego wygląda zupełnie inaczej. Zaczyna się on od niezobowiązujących pytań wstępnych, na przykład o samopoczucie czy zainteresowania. Kolejny etap polega na odegraniu scenki sytuacyjnej wraz z egzaminatorem, by sprawdzić zdolności komunikacyjne maturzysty. Drugie zadanie wymaga opisania ilustracji, a następnie odpowiedzi na kilka pytań komisji dotyczących tego obrazu. W ostatnim zadaniu do gry wchodzi zestaw materiałów, spośród których trzeba wybrać te, pasujące do polecenia. Wybór oczywiście należy uzasadnić, a potem egzaminator zada jeszcze kilka pytań odnośnie do otrzymanych wcześniej treści.

Jak zapisać się na maturę?

Nawet najlepiej przygotowany uczeń nie podejdzie do egzaminu, jeśli nie dopełni formalności. Deklarację maturalną co do zasady składa się we własnej szkole, choć nie musi być ona dostarczana w tradycyjnej papierowej formie. Coraz więcej osób robi to elektronicznie, za pomocą systemu ZIU. Rozwiązanie to porządkuje cały proces, zmniejsza też ryzyko popełnienia błędu przy wpisywaniu szczegółów. Warto jednak wiedzieć, że w niektórych przypadkach ścieżka zapisu jest nieco inna. Gdy na przykład szkoła zdającego już nie istnieje, dokumenty składa się do dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej.

Co ważne, w takich przypadkach należy też skorzystać z innego formularza. Większość maturzystów wypełnia deklarację A. Z kolei absolwent ponadpodstawowej szkoły średniej sprzed 2005 roku, którego placówka już nie istnieje, musi sięgnąć po deklarację oznaczoną literą B. Pokazuje to, że przy formalnościach działanie na pamięć nie jest najlepszą strategią. Zawsze trzeba korzystać z aktualnych instrukcji, publikowanych na stronach CKE.

Podsumowanie

Modyfikacje w maturze 2026 nie wywracają egzaminu do góry nogami. Służą one wyłącznie aktualizacji wymagań i doprecyzowaniu zasad, nie ma więc powodów do niepokoju. Wystarczy poznać harmonogram i śledzić aktualne komunikaty CKE, by bez przeszkód przejść przez czas egzaminów maturalnych.